Ehtiyacların Maslow yerarxiyası

Psixologiyada ehtiyacların Maslow yerarxiyası 1943-cü ildə Abraham Maslow tərəfindən  Psychological Reviewda özünün “İnsan motivasiyası nəzəriyyəsi” yazısında təklif etmişdir. Hər ehtiyac mərhələsinə bir şəxsi inkişaf səviyyəsi uyğun gəlir. Fərd bir katoqeriyadakı ehtiyacları ödəmədən digər üst kateqoriyaya, dolayısıyla digər şəxsi inkişaf səviyyəsinə keçə bilməz. O ehtiyacları belə sıralayır: Fizioloji – Nəfəs alma, ərzaq, su, cins, yuxu, daxili sabitlik, təbii […]

Read more "Ehtiyacların Maslow yerarxiyası"

Dağınıq ağıl – Xəyala dalma – Qəzaların səbəbi və s.

Düzü bu videonun orjinalını gördükdə, hələ əvvəlinə baxarkən mühazirələrimiz yadıma düşdü (qulaq asa bilməmək, yadda qalmamaq, yuxulamaq və s.) ona görə tərcümə eləməyə qərar verdim. Məncə, maraqlıdır)

Yazı olaraq:

Bəzən fikrimiz dağınqlaşır.

Və biz reallığa döndükdə nəyi qaçırdığımız və nə qədər müddətə uzaqlaşdığımız barədə heç nə bilmirik.

Bu diqqət korluğuna səbəb təkcə “daydreaming” (xəyala dalmaq) deyil.

Maşın sürərkən telefonla danışdıqda öz aləmimizdə qalıb elanları,maşınları, uşaqları, hətta yol nişanlarını və işıqforu gözdən qaçıraraq “korlaşırıq”

Müəyyən şeylər zərərli görsənə bilər

Amma .sss bəzi şeyləri eyni anda etmək təhlükəlidir.

Beynimiz eyni zamanda bir mürəkkəb tapşırıqdan daha çoxuna diqqət ayırmaq üçün müəyyənləşməyib.

Biz nəsə edərkən bir çox işi yerinə yetirdiyimizi düşünündüyümüzdə bir işdən digərinə diqqətimizi yönləndiririk.

Belə ki, faəliyyətin zamanı arxa oturacaqdakı ilə mübahisə, dialoq yola diqqətin qarşısını alır.

Fakta görə sürücülər əgər 4 dəfə telefonla danışığa görə qəza keçirirlərsə, mesajlaşmadan bu 23 dəfə baş verir.

Maşın sürmək hadisəsiz keçə bilər.

Amma bunun üçün bütün diqqətinizi yolda maşına cəlb etməniz lazımdır.

Biz diqqətimizi yayındıracaq şeylərin əhatəsndəyik.

Əgər onlara imkan versək.

İngiliscədən tərcümə: © Mehran Əmirli

Read more "Dağınıq ağıl – Xəyala dalma – Qəzaların səbəbi və s."

Psixi güclü insanların etmədiyi 13 şey

  Psixi və ya əqli cəhətdən güclü insanların sağlam vərdişləri var. Onlar öz hislərini, fikirlərini və davranışlarını uğur üçün seçdikləri yolda idarə etməyi bacarırlar. Əqli cəhətdən güclü insanların etmədiklərini nəzərdən keçirək, belə ki siz də bu cəhətdən daha çox güclü ola bilərsiniz. 1. Onlar öz vaxtlarını peşmanlıq hissi keçirməyə sərf etmirlər. Psixi cəhətdən güclü insanlar öz […]

Read more "Psixi güclü insanların etmədiyi 13 şey"

Jan Jak Russo – “İnsanlar arasındakı bərabərsizliyin mənbəyi”dən

Aşağıdakı hissə Russonun “İnsanlar arasındakı bərabərsizliyin mənbəyi” əsəri 2-ci kitabın əvvəlindəndir. Burda Russonun utopik sosialist düşüncələri nəzərə çarpır… -Bir torpaq parçasının ətrafını hasarlayıb “Bu mənə aiddir” deyəbilən, buna inanacaq qədər saf insanlar tapa bilən ilk insan sivil cəmiyyətin gerçək qurucusu oldu. Bu dirəkləri söküb atacaq, ya da xəndəyi dolduracaq, sonra da dostlarına, həmcinslərinə: “Bu saxtakarlığa […]

Read more "Jan Jak Russo – “İnsanlar arasındakı bərabərsizliyin mənbəyi”dən"

Neil deGrasse Tyson – Cosmos-A spacetime odyssey – son nəticə kimi dedikləri

Nüfuzluları, çoxluğun qəbul etdiklərini mühakimə edin, mən daxil hər hansı biri elə dedi deyə heç bir fikir doğru olmaz. Özünüz düşünün. Özünüzü mühakimə edin. Bir şeyə sırf inanmaq istədiyiniz üçün inanmayın. Bir şeyə inanmaq onu doğru etməz. Müşahidə və təcrübələrdən, eksperimentlərdən gələn dəlillərlə fikirləri sınayın. Bəyənilən bir fikir yaxşı hazırlanmış bir testi keçə bilmirsə, yanlışdır […]

Read more "Neil deGrasse Tyson – Cosmos-A spacetime odyssey – son nəticə kimi dedikləri"

Carl Sagan – Pale blue dot (Solğun mavi nöqtə)

 

Pale Blue Dot, yəni Mavi Solğun Nöqtə 1977-də kosmosa uçurulan Voyager 1 kosmik aparatının 1990-cı ildə 6 milyard km uzaqlıqdan çəkdiyi Yer planetinin şəklinin adıdır. Videoda astrofizik alim Saganın öz səsi ilə bu haqda dedikləri yer almaqdadır. Carl Sagan Voyager 1-də kosmosa göndərilən planetimiz haqqında üzərinə fərqli musiqilər də daxil olmaqla müxtəlif məlumatlar qeyd olunmuş qızıl plastinka üzərində işləyən komitəyə rəhbərlik etmişdir. O, həmçinin  elmin populyarlaşdırılmasına böyük töhfələr vermiş, “The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark“, “Cosmos” və b. məşhur kitabların müəllifidir.

Video “Cosmos: A Spacetime Odyssey” (IMDb 9.3, 2014) sənədli serialında Carl Saganın həmin nitqinin işlədildiyi hissədəndir.

Bu uzaq müşahidə nöqtəsindən dünya çöx diqqət cəzb edən yer olaraq görünməyə bilər. Amma bizim üçün bu fərqlidir.

O nöqtəni yenidən dəyərləndirin. Bura evimizdir, bura bizik. Sevdiyiniz, tanıdığınız, haqqında eşitdiyiniz hər kəs, bütün dünyada mövcud olmuş hər kəs burada yaşayıb.

Bütün sevinclərimiz və əzablarımız, minlərlə özündən əmin dinlər və ideologiyalar, iqtisadi doktrinalar, bütün ovçular və yığıcılar, bütün qəhrəmanlar və qorxaqlar, bütün mədəniyyət qurucuları və  dağıdıcıları bütün hökmdarlar və kəndlilər, bütün aşiq gənc cütlüklər, bütün ana və atalar, ümidli uşaqlar, ixtiraçılar və tədqiqatçılar, bütün əxlaq öyrədiciləri, pozulmuş siyasətçilər, bütün “ulduzlar”, bütün böyük liderlər, növümüzün tarixindəki bütün müqəddəs və günahkarlar – orada – günəş işığından asılı toz zərrəsində yaşadılar. Yer böyük kosmik fəzada çox kiçik bir səhnədir.

Yer böyük kosmik fəzada çox kiçik bir səhnədir. Bütün o sərkərdələr və hökmdarlar tərəfindən tökülən qan çaylarını düşünün; həmin zəfərlərlə yalnız o kiçik nöqtənin bir hisssəsində ani hökmdarlar ola bilərdilər.

Bu nöqtənin bir küncünün sakinləri tərəfindən onlardan elə də fərqlənməyən digərlərinə qarşı etdikləri sonsuz qəddarlıqları düşünün;  anlaşmazlıqları necə də tez-tez təkrar olunandır, bir-birilərini öldürmək üçün necə də həvəslidirlər, nifrətləri necə də alovludur.

Bu solğun işıqlı nöqtə bizim təkəbbürümüzə, vacib olma xülyamıza, kainatda xüsusi imtiyazlı yer tutduğumuzla bağlı xülyamıza meydan oxudu.

Planetimiz nəhəng genişlənən kosmik qaranlıqda tənha ləkədir. Cahilliyimizlə, bütün bu genişlikdə bizi özümüzdən qorumaq üçün üçün başqa bir yerdən kömək gələcəyi barədə heç bir ipucu yoxdur. Yer həyat üçün sığınacaq olan tək dünyadır. Ən azından yaxın gələcəkdə növümüzün köç edə biləcəyi başqa bir yer yoxdur. Səfər etmək olar, amma məskunlaşmaq hələ yox. Xoşunuza gəlsə də, gəlməsə də, dünya indi bizə dayaq ola bilən yeganə yerdir.

Deyilənə görə astronomiya təvazökar və xarakteri inkişaf etdirən bir təcrübədir. Bəlkə də insanlığın təkəbbürünün axmaqlıq olmasının bu kiçik dünyamızın uzaqdan şəklindən daha yaxşı bir sübutu yoxdur. Mənə görə bu şəkil bir-birimizlə daha mərhəmətli davranmalı olduğumuzu və “solğun mavi nöqtəni” qoruyub ona dəyər verməli oldğumuzu vurğulayır – inidiyədək bildiyimiz tək evi…

Read more "Carl Sagan – Pale blue dot (Solğun mavi nöqtə)"

Maksimilyen Robespyer – Siyasi əxlaq prinsipləri barədə nitq

Tərcümə mənə aiddir: (c) Mehran Əmirli 🙂 Bundan əvvəl idecafe.az saytında da paylaşılmışdı, öz blogumda da olsun. Maksimilyen Robespyer Siyasi Əxlaq Prinsipləri barədə nitqi. Fevral, 1794                                         Vətəndaşlar, Xalqın Nümayəndələri! Əvvəllər biz xarici siyasət sistemimizin prinsiplərini açıqlamışdıq, indi də daxili idarəetmə siyasətimizin prinsiplərini bildiririk. Uzun zaman bir-biri ilə müharibə aparan qrupların mübarizəsindən sonra Xalq Nümayəndələri ortaq […]

Read more "Maksimilyen Robespyer – Siyasi əxlaq prinsipləri barədə nitq"